شیمیدان


+ تعیین مقدار اکسیژن محلول(DO)


تمام موجودات زنده برای انجام متابولیسم و تهیه انرژی جهت رشد و تولید مثل نیاز به اکسیژن به فرم های مختلف دارند. واکنش های هوازی دارای اهمیت خاصی بوده زیرا به اکسیژن آزاد نیاز دارند. تمام گازهای موجود در هوا به مقدارهای مختلف در آب محلولند. نیتروژن و اکسیژن بعلت حلالیت کم در آب مورد توجه می ‌باشند.

زیرا با آب فعل و انفعال شیمیائی انجام نداده و حلالیت آن ها مستقیماً به فشار جزئی آن ها بستگی دارد. حلالیت اکسیژن در درجه حرارت های مختلف آب متفاوت است. مقدار حلالیت اکسیژن اتمفسر در آب نسبتاً خالص از 6/14 میلی گرم در لیتر در صفر درجه سانتیگراد تا 7 میلیگرم در لیتر در 35 درجه سانتیگراد تحت فشار 1 اتمسفر متفاوت است. اکسیژن به مقدار کم در آب محلول بوده و حلالیت آن با فشار اتمسفر و درجه حرارت متغیر است.

 کمبود حلالیت اکسیژن در آب یکی از فاکتورهای اصلی است که ظرفیت تصفیه طبیعی آب را کاهش می ‌دهد. لذا تصفیه فاضلاب ها قبل از ورود به رودخانه‌ ها ضروری می ‌گردد. اکسیژن محلول رودخانه ‌ها نیز می ‌توان آلودگی آن ها را کنترل نمود. اکسیژن فاکتور مهمی در ایجاد خورندگی آهن و فولاد بخصوص در سیستم های توزیع آب و بویلرها می‌ باشد. لذا تعیین مقدار اکسیژن محلول برای کنترل خورندگی آب به کار می ‌رود.

اساس روش اندازه‌ گیری:
معمولی ‌ترین روش تعیین اکسیژن محلول بر اساس آزاد کردن ید توسط اکسیژن محلول می ‌باشد. ید آزاد شده عموماً توسط یک محلول احیاء کننده مانند تیوسولفات سدیم اندازه‌ گیری می‌ شود. چسب نشاسته خاتمه عمل را نشان می‌ دهد. نشاسته ید آزاد شده را جذب نموده و رنگ آبی ایجاد می‌ کند و هنگامی که تمامی ید احیاء گردید محلول بیرنگ می ‌شود.

 روش و نیکلر یا ید و متری روش استانداردی برای تعیین اکسیژن محلول می ‌باشد. این روش بر اساس اکسیداسیون Mn2+ به ظرفیت بالاتر(Mn4+) در محیط قلیائی توسط اکسیژن می ‌باشد. منگنز با ظرفیت چهار یون ید را در محیط اسیدی به ید آزاد اکسیده می‌ کند و مقدار ید آزاد شده که برابر با اکسیژن محلول می ‌باشد توسط تیتزاسیون با تیوسولفات استاندارد اندازه ‌‌گیری می ‌شود.

در این روش وجود بعضی از مواد مانند نیتویت ها و آهن سه ظرفیتی قابلیت اکسیدکنندگی I- را به I2 دارند. و نتیجه آزمایش را زیاد نشان می دهد. و بر عکس مواد احیاء کننده مانند S2-، So 32-، Fe 2+ ید را احیاء کرده و به I- تبدیل می‌ کنند و نتیجه آزمایش را کمتر از حد واقعی نشان می ‌دهد. بنابراین روش تصحیح نشده چنان که اکسیژن در محیط وجود نداشته باشد با افزایش سولفات منگنز و معرف یدور قلیائی(NaOH، KI) رسوب سفید رنگ 2Mn(OH) تشکیل می ‌گردد. Mn2+ + 2OH- Mn(OH)2.

نویسنده : حمیدمظاهری راد ; ساعت ٧:۱۸ ‎ق.ظ ; دوشنبه ۸ آذر ،۱۳۸٩
تگ ها:
comment نظرات () لینک